एका सेवानिवृत्त शिक्षकाचे मनोगत...

एका सेवानिवृत्त शिक्षकाचे मनोगत

 -श्री.सुभाष शिंदे, सेवानिवृत्त, कलाशिक्षक, स्काऊट मास्टर 

जत हायस्कूल,जत.

सेवानिवृत्त झाल्यानंतर मनात एक वेगळीच पोकळी निर्माण झाली. सर्वांत जास्त खंत याची वाटली की, आता रोज विद्यार्थ्यांना शिकवता येणार नाही, त्यांच्या सहवासात राहता येणार नाही आणि त्यांच्या निरागस आनंदात सहभागी होता येणार नाही.

नियमानुसार मार्च महिन्यात मी सेवेतून निवृत्त झालो. एप्रिल आणि मे महिने कसेबसे गेले; पण जून महिना उजाडताच मन पुन्हा शाळेकडे धाव घेऊ लागले. कारण जून म्हणजे नव्या शैक्षणिक वर्षाची सुरुवात. घरातही शालेय साहित्य खरेदीची लगबग सुरू होती. मुलांच्या शाळेच्या तयारीकडे पाहताना मनात नकळत विचार आला – “आपणही पुन्हा शाळेत जावे, विद्यार्थ्यांच्या सहवासात रमावे.”

मी घरात शांत बसलो होतो; पण मन मात्र शाळेच्या पटांगणात भटकत होते. जणू माझी शाळाच मला हाक मारत होती. विद्यार्थ्यांचे हसरे चेहरे, सकाळची प्रार्थना, वर्गातील अध्यापन, मैदानावरील खेळ, विविध उपक्रम आणि सहकाऱ्यांसोबतचे क्षण पुन्हा पुन्हा डोळ्यांसमोर उभे राहत होते.

पस्तीस वर्षांच्या सेवाकाळात मी विद्यार्थ्यांचा केवळ शिक्षक नव्हतो, तर त्यांचा मित्र होतो. त्यांच्या यशात मला आनंद मिळायचा आणि त्यांच्या अडचणींमध्ये त्यांना मार्गदर्शन करणे हे माझे कर्तव्य वाटायचे. अनेक विद्यार्थी प्रेमाने “सर” म्हणून हाक मारत धावत यायचे, त्यांच्या त्या निरागस हाकांमध्येच माझे आयुष्य सामावले होते.

आजही आठवते, मी आजारी असताना अनेक विद्यार्थी आणि माजी विद्यार्थी घरी येऊन विचारपूस करायचे. त्यांच्या प्रेमामुळे शिक्षक म्हणून केलेल्या कार्याचे खरे चीज झाल्याची भावना मनात निर्माण व्हायची.

माझ्यासाठी शाळा ही केवळ शिक्षण देणारी संस्था नव्हती; ती माझे मंदिर, माझे दैवत आणि माझी कर्मभूमी होती. विद्यार्थ्यांमध्ये मला देवाचे रूप दिसायचे आणि त्यांची सेवा करणे हेच माझे खरे पूज्य कार्य वाटायचे.

सेवानिवृत्तीमुळे शाळेपासून शारीरिकदृष्ट्या दूर झालो असलो, तरी मनाने मी आजही शाळेतच आहे. शाळेच्या प्रत्येक आठवणी, प्रत्येक उपक्रम, प्रत्येक विद्यार्थी आणि प्रत्येक सहकारी माझ्या स्मरणात कायम आहेत.

शेवटच्या दिवशी शाळेच्या पटांगणात उभा राहून मी ज्ञानमंदिराला नम्र अभिवादन केले. डोळे पाणावले, मन भरून आले आणि कृतज्ञ भावनेने मी घराकडे परतलो. त्या क्षणी जाणवले की शिक्षक सेवेतून निवृत्त होऊ. शकतो, पण शिक्षकाचे मन कधीच निवृत्त होत नाही.