मनातील शाळा.... एका सेवानिवृत्त शिक्षकाच्या अंतःकरणातील भावस्पर्शी लेख...!

मनातली शाळा

एक सेवानिवृत्त शिक्षकाच्या अंतःकरणातील भावस्पर्शी लेख

लेखक : श्री. सुभाष शिंदे

सेवानिवृत्त शिक्षक, जत हायस्कूल, जत

शाळेच्या प्रवेशोत्सवाचा दिवस उजाडला. परिसरात उत्साह होता. विद्यार्थी नवीन गणवेशात, चेहऱ्यावर हास्य घेऊन शाळेकडे धावत होते. शिक्षक प्रवेशाच्या कामात व्यस्त होते. हा सगळा देखावा मी मात्र माझ्या घराच्या खिडकीतून शांतपणे पाहत होतो.

क्षणभर वाटलं—आत्ताच उठावं, शाळेत जावं, प्रत्येक नवागत विद्यार्थ्याच्या हातात गुलाबाचं फूल द्यावं आणि म्हणावं, “बाळांनो, तुमच्या ज्ञानप्रवासाला मनःपूर्वक शुभेच्छा!”

पण हातात फुलं नव्हती; मन मात्र फुलांनी भरलेलं होतं.

अखंड सेवाकाळात माझं आणि विद्यार्थ्यांचं नातं इतकं घट्ट जुळलं होतं की आयुष्याचं गणितच “मी आणि माझी मुलं” असं बनलं होतं. आज तेच गणित आठवणींच्या पाटीवर उमटलं आणि डोळे नकळत ओलावले.

मी शाळेच्या मागच्या बाजूने हळूच गेलो. खिडकीतून डोकावून पाहिलं. वर्गात मुलांचा आनंद, त्यांच्या उड्या, शिक्षकांची धावपळ… हे सगळं पाहताना माझ्या अध्यापनाच्या असंख्य आठवणी जाग्या झाल्या. कितीतरी वर्षे शिकवलं, संस्कार दिले, स्वप्नांना दिशा दिली. त्या प्रत्येक क्षणाची उब पुन्हा मनात दाटून आली.

पण लगेच वास्तव समोर उभं राहिलं—मी आता सेवानिवृत्त झालो होतो.

मनात प्रश्न उमटला, “आता शाळेत गेलो तर लोक काय म्हणतील?”

काही जण प्रेमाने भेटतील, तर काही सहज म्हणतील, “सर, आता आराम करा. परत शाळेत कशाला?”

काही दिवसांपूर्वी शाळेत गेलो असता एका कर्मचाऱ्याने हसतच म्हटलं, “सर, आता घरी निवांत राहा. आनंद करा. पुन्हा शाळेत येऊ नका.”

त्या वाक्यात कटुता नव्हती, पण माझ्या मनाला मात्र ते खोलवर भिडलं.

डोळ्यातलं पाणी लपवत मी घरी परतलो आणि स्वतःशीच एक निश्चय केला—“आता शाळेत जाणार नाही.”

पण मनाला कोण समजावणार? त्याचं विश्व अजूनही शाळेच्या प्रांगणातच फिरत होतं.

आजही माझ्या मनात एक शाळा आहे. त्या शाळेत माझे विद्यार्थी आहेत, त्यांचे प्रश्न आहेत, त्यांचं हास्य आहे, त्यांची स्वप्नं आहेत. त्या काल्पनिक वर्गात मी अजूनही शिकवतो, फळ्यावर लिहितो, गोष्टी सांगतो आणि जीवनमूल्यांची बीजं पेरतो.

म्हणूनच आता मी स्वतःलाच सांगतो—

“माझं मन हीच माझी शाळा आहे,

आणि सेवानिवृत्ती ही आयुष्याची आणखी एक मोठी शाळा आहे.

इथेही शिकायचं आहे, इथेही जगायचं आहे,

आणि आठवणींच्या आधारावर हसत पुढे चालत राहायचं आहे.”

शिक्षक सेवानिवृत्त होतो; पण त्याच्या मनातील गुरु कधीच निवृत्त होत नाही. विद्यार्थ्यांवरील प्रेम, शिक्षणाची ओढ आणि शाळेची आठवण ही त्याच्या आयुष्यभराची शिदोरी असते.

— श्री. सुभाष शिंदे

सेवानिवृत्त शिक्षक, जत हायस्कूल, जत