चित्रकेलाचा प्रवास होण्यापासून ते दारापर्यंत....-श्री.सुभाष शिंदे सेवानिवृत्त कलाशिक्षक, स्काऊट मास्टर,जत हायस्कूल जत

चित्रकलेचा प्रवास : हसण्यापासून आदरापर्यंत

-श्री.सुभाष शिंदे, सेवानिवृत्त कलाशिक्षक, स्काऊट मास्टर, जत हायस्कूल,जत.

शाळेत नवीन रुजू झालो तो दिवस अजूनही मनात ताजा आहे. ओळखीचा कार्यक्रम सुरू होता. मला “चित्रकला शिक्षक” म्हणून ओळख करून देण्यात आली, आणि वर्गभर हलकीशी कुजबुज, काहींचं दाबलेलं हसू ऐकू आलं. त्या क्षणी मनात क्षणभर खिन्नता दाटून आली. पण लगेचच मला जाणवलं—ही मुलं चुकीची नाहीत; त्यांना चित्रकलेचं खरं स्वरूप अजून समजलेलं नाही.

मी अध्यापन सुरू केलं. सुरुवातीला मुलांसाठी चित्रकला म्हणजे फक्त पक्षी, प्राणी, फुलं किंवा काही सोप्या आकृत्या—इतकंच मर्यादित होतं. पण हळूहळू मी त्यांना रंगांची भाषा, रेषांची ताकद, कल्पनाशक्तीचं विश्व आणि कलेतून व्यक्त होणाऱ्या भावना समजावून सांगू लागलो. प्रत्येक तासात एक नवीन दालन उघडत गेलं, आणि मुलांच्या डोळ्यांत उत्सुकतेची चमक दिसू लागली.

काही दिवसांनी काही विद्यार्थी माझ्याकडे आले. त्यांच्या आवाजात कृतज्ञता होती—

“सर, आम्हाला वाटायचं चित्रकला म्हणजे फक्त साधी चित्रं. पण तुम्ही आल्यापासून आम्हाला या विषयाचं खरं महत्त्व कळलं.”

त्या शब्दांनी माझ्या मेहनतीचं चीज झाल्यासारखं वाटलं.

पण एक अडचण होती—साहित्याची. गावात चित्रकलेसाठी लागणारी साधनं सहज उपलब्ध नव्हती. मी स्वतः दुकानदारांकडे जाऊन त्यांना रंग, कागद, खडू, वॉटर कलर अशी साहित्य ठेवण्याची विनंती केली. सुरुवातीला ते साशंक होते, पण मी त्यांना विश्वास दिला—“मी शाळेत मुलं आणि पालकांना प्रोत्साहित करतो.”

हळूहळू परिस्थिती बदलली. मुलांना साहित्य मिळू लागलं. मी चित्रकला स्पर्धा आयोजित केल्या. विद्यार्थ्यांनी उत्साहाने सहभाग घेतला, आणि त्यांना यश मिळू लागलं. त्या यशाने त्यांचा आत्मविश्वास वाढला.

पालकांचाही दृष्टिकोन बदलू लागला. ज्यांना हा विषय गौण वाटत होता, तेच आता अभिमानाने आपल्या मुलांना साहित्य देऊ लागले. त्यांना जाणवलं की चित्रकला फक्त छंद नाही, तर व्यक्तिमत्त्व घडवणारी, सर्जनशीलता वाढवणारी एक महत्त्वाची कला आहे.

आणि मग तो दिवस आला—ज्या मुलांनी पहिल्या दिवशी हसून माझं स्वागत केलं होतं, तीच मुलं आता माझं अनुकरण करू लागली, माझ्याकडून शिकण्यास उत्सुक झाली. त्यांच्या डोळ्यांत आदर आणि प्रेम दिसू लागलं.

हा प्रवास मला एक मोठा धडा देऊन गेला—

समज आणि संयम असेल, तर प्रत्येक हसू आदरात बदलू शकतं.

चित्रकला केवळ रंगांची नाही, तर मनं जोडण्याची, विचारांना आकार देण्याची आणि आयुष्य समृद्ध करण्याची एक सुंदर कला आहे.